به روز شده: 2 ساعت و 31 دقیقه قبل
کد مطلب: 58974
زمان انتشار: سه شنبه 18 مهر 1396 - 09:16:56

چگونه به جنگ بیکاری برویم ؟

حقوق شهروندی  - ابراهیم رزاقی

اظهارات چند روز گذشته مسئولین کشور اعم از سخنگوی دولت، وزیر کشور و رئیس مجلس شورای اسلامی در مورد معضل بیکاری، زنگ هشدار را نسبت به اهتمام همه‌جانبه و عملی برای اجرای شعار امسال – اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال- به صدا درآورده و اولویت آن را بار دیگر گوشزد می‌کند؛ این در حالی است که بیش از نیمی از سال جاری سپری‌شده و تغییرات مثبتی در کارنامه دستگاه‌های دست‌اندرکار کشور مشاهده نمی‌شود. به فرموده رهبر حکیم انقلاب، مسئله اقتصاد، «یک مسئله اصلی در کشور ما است» اما بااین‌حال و پس از نام‌گذاری دو سال پیاپی برای متمرکز کردن تلاش‌ها در جهت حل مشکلات عدیده تولید و اشتغال، هنوز هم نقشه راه نهادهای مسئول با اهداف اقتصاد مقاوم، همخوانی ندارد.
اولین فاکتوری که در اقتصاد ایران، عامل بیکاری به شمار می‌آید، وابستگی مستمر و مداوم اقتصاد کشورمان به نفت است؛ به‌نحوی‌که تکانه‌های خارجی و تحریم‌ها، تحرک و پویایی را از اقتصاد وابسته به نفت می‌گیرد و درنتیجه، باعث تعطیلی تولید و کشاورزی می‌شود. از سوی دیگر، هنوز هم افراد برخوردار از رانت و زد و بند، اقدام به واردات کالا می‌کنند و در کنار آن، فعالیت‌های سوداگری و احتکاری به یک فعالیت سود ده تبدیل‌شده و نتیجه این سازوکار غلط به‌علاوه ارتزاق بخش‌های اقتصادی از دلارهای نفتی، به تشدید بحران بیکاری افزوده است.
از زمانی که برخی تلاش کرده‌اند سیاست‌های نظام سرمایه‌داری و صندوق بین‌المللی پول در ایران اسلامی را پیاده کنند، حجم واردات کالا و خدمات به 500 میلیارد دلار بالغ شده که فقط در سال‌های اخیر، حدود 260 میلیارد دلار از رقم ذکرشده، واردات به کشور صورت گرفته است. این در حالی است که بر اساس برآورد سازمان ملل، به ازای هر 10 هزار دلار سرمایه‌گذاری، باید یک شغل پایدار ایجاد شود و با یک حساب سرانگشتی، باید در سه دهه گذشته به ازای دلارهای خارج‌شده از کشور، بین 75 تا 150 میلیون فرصت شغلی ایجاد می‌شد؛ درصورتی‌که طی این مدت، فقط 11 میلیون شغل ایجادشده و جمعیت شاغل از دهه هفتاد که 11 میلیون نفر بودند، در حال حاضر به 22 میلیون نفر رسیده که این میزان اشتغال‌زایی در طول قریب به 30 سال، قابل‌قبول و توجیه‌پذیر نیست. گفتنی است آخرین گزارش مرکز آمار ایران از افزایش رشد بیکاری خبر می‌دهد و در حالی نرخ بیکاری را 2/1۲ درصد معادل ۳ میلیون و ۱۴۵هزار و ۷۰۰ نفر اعلام کرده که بسیاری از کارشناسان با توجه به وضعیت رونق اقتصادی، همواره نسبت به این مسئله هشدار داده بودند.
از سوی دیگر، در هر یک از ادواری که دستگاه‌های اجرایی با فرصت 8 ساله متصدی امور کلان کشور بودند، باید درمجموع تا به امروز 145 میلیون شغل ایجاد می‌شد و این امر نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی کشور، غالباً صرف امور جاری‌شده و حمایت از واحدهای تولیدی به دلیل منافع سرشار واردات، به فراموشی سپرده‌شده است. ضمن اینکه واحدهایی که عنوان «تولید» را یدک می‌کشند، غالباً به مونتاژکاری روی آورده‌اند که نمونه آن را در برخی از صنایع الکترونیک و خودروسازی مشاهده می‌کنیم.
نکته مهم دیگر در این خصوص این است که در اقتصادی که برخی به دنبال پیاده کردن آن در کشور هستند و همه نیرو و توان داخلی را معطل آن کرده‌اند، حق تقدم با سرمایه‌داران و سیستم سرمایه‌داری است که صددرصد با تعالیم دینی و مفاد قانون اساسی مغایرت دارد. به‌تصریح قانون اساسی بخش‌های «دولتی»، «خصوصی» و «تعاونی»، سه رکن اقتصاد کشور برشمرده شده‌اند که اولویت با بخش تعاون است، زیرا در قالب بخش تعاونی است که تولید به معنای واقعی و به‌صورت مشارکتی رونق می‌یابد. از طرفی، سیاست‌های اصل 44 و خصوصی‌سازی هم با اشکالات و موانع جدی مواجه است و این بخش، به‌ندرت توانسته در اقتصاد کشور ایفای نقش کند و عمدتاً به فعالیت‌های غیرتولیدی یا واردات روی آورده‌ ‌است.
برای مقابله با افزایش نرخ بیکاری در وهله نخست و با فوریت باید واردات کالاهای مشابه تولید در داخل با ارز ارزان‌قیمت قطع شود. آمارها می‌گویند سالانه حدود 50 میلیارد دلار واردات ثبت می‌شود که این رقم، منهای آمار کالای قاچاق است که اگر از واردات کالاهای غیرضروری ممانعت به عمل آید، به‌تدریج شاهد افزایش ظرفیت واحدهای تولیدی خواهیم بود. گاهی نیز شنیده می‌شود که برای کاهش قطع وابستگی به نفت و رونق تولید، باید از ظرفیت «صندوق توسعه ملی» استفاده شود، درحالی‌که کارکرد مناسب آن درگرو تدوین یک برنامه دقیق و گام‌به‌گام برای حل معضل بیکاری است.
متأسفانه سازمان‌های مسئول، برنامه‌ریزی بلندمدتی دراین‌باره نداشته‌اند و برنامه‌هایی که تاکنون ترسیم‌شده، تنها در حد برنامه و روی کاغذ باقی‌مانده و در عمل، هیچ اتفاقی رخ نداده است. برنامه‌ریزی‌ها عمدتاً کوتاه‌مدت هستند، در حقیقت ما تنها جلوی پایمان را نگاه کرده‌ایم و چشم‌انداز۲۰ ساله را نادیده گرفته‌ایم. اخیراً ابلاغیه‌ای برای برداشت 5/1 میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی به‌منظور خروج از بحران بیکاری صادرشده ولی تا زمانی که دو عامل کلیدی «نقشه راه» و «جهان‌بینی اقتصادی» در جاده اقتصاد مقاومتی قرار نگیرند، این‌چنین هزینه‌هایی فقط جنبه نمادین خواهند داشت و در عمل، گره‌ای از مشکل بیکاری بازنخواهند کرد.
فارغ از مبحث راهبردها، سیاست‌ها و راهکارها که در جای خود بسیار مهم هستند، «دیدگاه»‌ حاکم بر آن‌ها از اهمیت مضاعفی برخوردار است، چراکه نوع نگاه به مسائلی همچون بیکاری، نقشه راه مرتبط با آن دیدگاه را در پی دارد. افرادی که در هواداری از اقتصاد تعاملی با غرب سخن می‌گویند، گویا فراموش کرده‌اند که اگر جهانی‌شدن اقتصاد و پیوستن به اقتصاد جهانی، سبب پیشرفت اقتصادی کشورها می‌شد، کشورهای آمریکای جنوبی و برخی از کشورهای فقیر آسیایی که عضوی از سازمان تجارت جهانی هستند، باید ثروتمند شده باشند، اما حقیقت چیز دیگری است. واقعیت این است که تجارت آزاد و عباراتی ازاین‌دست در اقتصاد جهانی مترادف است با خام‌فروش ماندن کشورهای خام‌فروش و صنعتی ماندن کشورهای صنعتی و به بیان گویاتر، بنا نیست که این معادله به نفع کشورهای فقیر تغییر کند.
این در حالی است که در اقتصادهای قدرتمند جهان که سعی در تحمیل چارچوب‌های خود به دنیا دارند، بیشترین حمایت‌ها از تولیدکنندگان صنعتی و کشاورزی به عمل می‌آید و به‌عنوان نمونه،‌ در اروپا سالانه حدود 70 میلیون دلار تسهیلات به بخش تولید اختصاص داده می‌شود ولی در کشور ما، تسهیلات با حداقل سود 20 درصدی و با ضوابط سخت بانکی به تولیدکننده پرداخت می‌گردد. همچنین، تا زمانی که افراد خاص و یقه‌سفیدها با برخورداری از رانت،‌ تسهیلات میلیاردی از نظام بانکی دریافت می‌کنند و پس نمی‌دهند، این تسهیلات به تولیدکننده واقعی و متقاضیان اصلی نمی‌رسد.
امروز در شرایطی قرار داریم که دشمنان ما برای اعمال تحریم‌های جدید آماده‌شده و جنگ نفتی را کلید زده‌اند، لذا با توجه به تجربه‌ای از تعامل با غرب به دست آورده‌ایم، چشم دوختن به برجام و صرف کردن هزینه‌های کشور در توافق با استعمارگران عصر حاضر، جز تحمیل هزینه‌های بیشتر بر گرده محرومین و اقشار متوسط  و از دست دادن زمان که بزرگ‌ترین سرمایه هر کشوری است، حاصل دیگری به همراه ندارد و تنها مسیر پیش رو، فعال کردن حداکثری توانایی‌ها و ظرفیت‌های اعجاب‌آور درونی در راستای رونق تولید ملی است.

منبع: حمایت

کد مطلب: 58974
زمان انتشار: سه شنبه 18 مهر 1396 - 09:16:56
نظرات
هیچ نظری درباره این مطلب تا کنون به ثبت نرسیده است.
فرم ارسال نظر

نام (اختیاری)

پست الکترونیک (اختیاری)  

آدرس وب سایت یا وبلاگ

نظر شما  

لطفا حاصل عبارت را در باکس مقابل وارد نمایید:

 = 9+4

دیگر مطالب
گفتگو
قدس شرقی و غربی ندارد| ترامپ،جسد بی جان سازش را مثله مثله کرد
خالد قدومی نماینده حماس در تهران در گفتگو با پایگاه اطلاع رسانی ستاد حقوق بشر عنوان کرد:
قدس شرقی و غربی ندارد| ترامپ،جسد بی جان سازش را مثله مثله کرد